[[span class="nagykiemelt"]]KERTÉSZ, ANDRÉ [Andor Kertész][[/span]]
[[span class="standard"]]fotógrafo
(Budapest, 2 de julio de 1894–Nueva York, 29 de septiembre de 1985)
[[span class="standardnagysorkoz"]]Su padre fue librero y empresario después de
cuya muerte él quedó bajo la custodia del hermano de su madre, Lipót Hoffmann. Pasó
su infancia en Szigetbecse. En 1912 obtuvo el título de bachiller en una Escuela
de Economía y empezó a trabajar en la Bolsa de Budapest. En 1914 se dedicó a la
agricultura y a la apicultura, más adelante ingresó en el ejército como voluntario.
Dejó el servicio militar en 1918, hasta el final de la Primera Guerra Mundial realizó
fotografías en el campo de batalla (Polonia, Austria, Rusia, Albania y Rumania;
la mayor parte de estas imágenes se perdió). En 1915 fue herido, para curarse estuvo
en Esztergom, donde pasó su permiso durante más de un año. Participó en el concurso
sobre la guerra de la revista Borsszem Jankó en 1916 y en el de Érdekes
Újság en 1917. Después de la guerra trabajó como funcionario. Desde 1925 hasta
1934 vivió en París, donde expuso por primera vez en 1927. En 1926 conoció a Brassaï
(quien se convirtió en fotógrafo por influencia de Kertész) y a los otros húngaros
(György Bölöni, Mihály Károlyi, Lajos Tihanyi, József Csáky, István Beöthy, Robert
Capa, etc.). En 1928 se casó con Rózsi Klein (Rogie André), sin embargo, desde 1931
vivió junto a su anterior prometida, Erzsébet Sali, hasta la muerte de ésta (1977).
1936 viajó a Nueva York, por invitación de la Keystone View Co., donde finalmente
estableció su residencia. En 1944 se convirtió en ciudadano americano. En 1963 aparecieron
sus negativos anteriores a la guerra. En 1948 y 1963 visitó Hungría. En 1971 se
inauguró su exposición en la Galería Nacional Húngara de Budapest y más tarde en
diferentes ciudades provinciales. En 1984 donó la colección de sus negativos al
estado francés. En 1984 fue invitado de honor de Budapesti Tavasz (Primavera de
Budapest, [serie de acontecimientos culturales, nota de la traductora]) y fue galardonado
con una condecoración estatal de alto nivel. Como en otras ocasiones al visitar
Hungría, esta vez también realizó fotografías (en Esztergom, Szigetbecse, etc.).
En 1987 se inauguró el Museo de Fotografía André Kertész de Szigetbecse. 1962: Medalla
de oro de la XXXI. Bienal de Venecia; 1965: American Society of Magazine Photographers;
1973: Prix Nadar (París); 1975: Rencontres internationales de la photographie, Arles;
1976: Condecoración de la Ciudad de Nueva York; Condecoración de Commandeur des
Arts et Belles-Lettres del estado francés; 1982: Grand Prix national de la Photographie;
1983: Caballero de la Legión de Honor Francesa; 1984: Orden de Abanderado de la
República Popular Húngara. Kertész es uno de los fotógrafos más importantes a escala
mundial, quien aunque hace un viaje también por la fotografía experimental siempre
se mantiene realista: compagina la fotografía de reportaje, de género, social y
una versión subjetiva de la Neue Sachlichkeit en el terreno de la utilización de
sombras y vistas superiores atrevidas y al fotografiar bodegones o motivos de ventanas,
convirtiendo de esta manera el conjunto de su obra en una fotografía que se muestra
como tal. Desde los 18 años realizó fotos con una cámara “box”, después con una
Voigtländer y una Goerz Tenax. Sus primeras imágenes representan paisajes de Szigetbecse
y de otros pueblos, escenas y personas del campo. Sus fotografías de guerra son
resultados de una labor de corresponsal de guerra de alto nivel e imágenes de género.
Sus numerosas fotografías realizadas a mendigos y minusválidos, su famosa imagen
del nadador hecha en la piscina de Esztergom o su Músico ciego (abony, 1921)
demuestran su percepción crítica de la sociedad. Las fotografías más conocidas de
sus años en París son Bailarina satírica (1926), En el estudio de Mondrian
(1926), Meudon (1928), Tu y yo (1931) y los retratos realizados a
sus amigos artistas, en bares y cabarets nocturnos. Trabajó además con máquina de
placa y con una Leica. Sus fotografías y reportajes fueron publicados por Berliner
Illustrierte Zeitung, Münchener Illustrierte Presse, Vogue,
L'Art vivant, UHU, Art et Médecine, La Sourire, etc. Desarrolló
un género particular de la fotografía de prensa que él mismo más adelante denominó
“literary report”. Con numerosas de sus series adelantó las “secuencias” de los
años 60 (Caballo caído, 1927). Le decepcionaron la forma de vida y la concepción
fotográfica de Nueva York. Su serie Distortions realizada aún en París (1937,
desnudos fotografiados a través de un espejo de distorsión) causó gran expectación,
pero algunas de las imágenes las tuvo que mutilar. Al final de su vida ya solamente
realizó fotografías desde la ventana de su piso de Washington Square, tomó fotos
en color (polaroid) de su hogar y los objetos preferidos de su mujer.[[/span]]
[[span class="kiemelt"]]Exposiciones Individuales[[/span]] • 1927: Au Sacre du
Printemps, París [junto a Ida Thal] • 1937: Galería PM, Nueva York • 1946: The
Art Institute of Chicago, Chicago • 1962: XXXI Bienal de Venecia • Budapest-Paris-New
York, Bibliothèque Nationale, París • 1964: André Kertész, Photographer,
The MOMA, Nueva York (catálogo) • 1971: Galería Nacional Húngara, Budapest • Moderna Museum, Estocolmo
• 1977: Centre George Pompidou, París • 1980: Galería Serpentine,
Londres • Israel Museum, Jerusalén • 1982: 3ª Bienal de Fotografía de Esztergom,
Esztergom • 1984: Galería Vigadó (catálogo), Budapest • Casa de la Cultura Petőfi,
Szigetbecse • National Museum of Photography, Film and Television, Bradford • 1985:
André Kertész of Paris and New York, The Art Institute of Chicago • The Metropolitan
Museum of Art, Nueva York • 1986: Palais de Tokyo, París (catálogo) • Kecskemét
• Neue
Galerie der Stadt Linz • 1988: Museo Jacquemart-André, París • 1990: La donation
André Kertész, Palais de Tokyo, París • 1994: Museo de Fotografía Húngara, Kecskemét
•
Distortions, Instituto Francés, Budapest • André Kertész, le double d’une
vie, Pavillon des Arts, París.
[[span class="kiemelt"]]Exposiciones Colectivas[[/span]] • 1924: Museo de Artes Aplicadas,
Budapest • 1927: XXIII[[sup]]e[[/sup]] Salon International d’Art Photographique,
París • 1929: Internationale Ausstellung von Film und Foto, Stuttgart (catálogo)
• 1931: An Exhibition of Foreign Photography, The Art Center, Nueva York
• 1937: Vigadó, Budapest • Photography, 1848–1937, MOMA, Nueva York • 1966: Los
125 años de la fotografía húngara, Galería Nacional Húngara, Budapest • 1970:
Homenaje a la patria • 1981: Fotografía de hecho. Historia de la fotografía
húngara 1840–1981, Műcsarnok, Budapest • 1982: La fotografía francesa desde
los comienzos hasta nuestros días, Műcsarnok, Budapest • 1999: André Kertész
and Avant Garde Photography of the Twenties and Thirties, Annely Juda Fine Art,
Londres.
[[span class="kiemelt"]]Obras en colecciones públicas[[/span]] • Art Institute of
Chicago, Chicago • Detroit Institute of Arts, Detroit • Museo Getty, Los Ángeles
• Galería Nacional Húngara, Budapest • Museo de Fotografía Húngara, Kecskemét • Metropolitan
Museum of Art, Nueva York • MOMA, Nueva York • New Orleans Museum of Art, Nueva Orleans
• Mission du Patrimoine Photographique, París • Museo Petőfi de Literatura, Budapest.
[[span class="kiemelt"]]Publicaciones[[/span]] • Enfants (prólogo: JABOUNE
[NOHAIN, J.]), París, 1933 • Paris vu par André Kertész (prólogo: MAC
ORLAN, P.), París, 1934 • Nos Amies, les bêtes (prólogo: JABOUNE [NOHAIN,
J.]), París, 1936 • Les Cathédrales du vin (prólogo: HAMP, P.), París,
1937 • Day of
Paris, Nueva York, 1945 • On Reading, Nueva York, 1971 • Lectures,
París, 1971 • Sixty Years of Photography, 1912–1972 (coord.: DUCROT, N.),
Nueva York, 1972 • J’aime Paris: Photographs Since the Twenties (coord.: DUCROT,
N.), Nueva York, 1974 • Washington Square, Nueva York, 1975 • Of New York…
(coord.: DUCROT, N.), Nueva York, 1976 • Distortions (coord.: DUCROT, N.),
Nueva York, 1976 • Portraits (coord.: DUCROTt, N.), Nueva York, 1979 • Hungarian
Memories (prólogo: KRAMER, H.), Boston, 1982 • Kertész Kertészről, Fotóművészet,
1986/1 • André Kertészről. Válogatott bibliográfia, Fotóművészet, 1986/1.
[[span class="kiemelt"]]Bibliografía[[/span]] • (m.s.) [MÁRAI, S.]: A fotó művészete,
Az Újság Vasárnapja, 2 de noviembre de 1930 • BÖLÖNI, Gy.: Kertész, a sötétkamra
varázslója, Lantos Magazin, 15 de junio de 1930 • BRASSAÏ: My Friend André
Kertész, Camera 42, no. 4 (1963) • TARCAI, B.: André Kertész, Fényképművészeti
Tájékoztató, 1964/3–4 • SZARKOWSKI, J.: (catálogo, prólogo: André Kertész, Photographer,
MOMA, Nueva York, 1964) • CZARTORYSKA, U.: A magyar fotográfia mesterei:
André Kertész, Fotó, 1965/11 • FÁROVÁ, A.: André Kertész, Nueva York,
1966 • BODRI, F.: André Kertész, Budapest, 1972 • KISMARIC, C.: André Kertész,
Nueva York, 1977 • DEVENYI, D.: Kertesz „Father of 35 mm Vision”, Photo Life,
1978/1 • COOPER, T.–PAUL HILL, P.: Interjú André Kertésszel, Kritika,
1980/11 • GAILLARD, A.: André Kertész, París, 1980 • LUGOSI LUGO, L.: Beszélgetés
André Kertésszel 1981. január 13-án New York Cityben, Fényképészeti Lapok,
abril de 1981 • DIAMANSTEIN, B.: (entrevista), en: Visions and Images: American
Photographers on Photography, Nueva York, 1981 • LIFSON, B.: (prólogo): André
Kertész: A Lifetime of Perception, Nueva York, 1982 • PETERNÁK, M.: (catálogo,
estudio previo, Galería Vigadó, 1984) • André Kertész Magyarországon
(coord.: BODNÁR, J.), Budapest, 1984 • RILEY, H.: André Kertész. The Manchester
Collection, 1984 • PHILLIPS, S. S.–TRAVIS, D.–NAEFF, W. J.: André Kertész
of Paris and New York (catálogo, estudio, Art Institute of Chicago, MOMA,
Nueva York) • BONHOMME, P.–JAMMES, I.–PHILLIPS, S.–LEMAGNY, J. C.–FRIZOT, M.:
André Kertész: Ma France, París, 1990 (catálogo, Palais de Tokyo, París) • KINCSES,
K. (coord.): André Kertész 1984–1985–1994, Museo de Fotografía
Húngara, Budapest, 1994 [con una bibliografía húngara y de referencias húngaras
aproximadamente completa] • BORHAN, P. (coord.): André Kertész, la biographie d’une oeuvre
[con estudios de BORHAN, P., BEKE L., BAQUÉ, D., LIVINGSTONE, J.], París, 1994 • FORD,
C.: (catálogo, estudio previo, Londres, 1999) • KINCSES, K.: Fotográfusok.
Made in Hungary. Aki elment, aki maradt, Museo de Fotografía Húngara, Milán,
1998.
[[span class="kiemelt"]]Películas[[/span]] • KEPES, A.–MÁRK, I.: Portréfilm
(Reportaje) (MTV, 1984) • Televisión Francesa, 1987.
[[/span]]

