VARGA, Imre
escultor
(Siófok, 1 de noviembre de 1923)
1950-56: Escuela Superior Húngara de Bellas
Artes, sus maestros: Sándor Mikus y Pál Pátzay. 1960: Premio del Concurso para el
Monumento de Marx y Engels; 1969: Premio Munkácsy; 1971: 3ª Bienal Nacional de Pequeña
Escultura, Pécs, premio especial del Fondo Artístico; 1973: Premio Kossuth; 1975:
nombrado “artista emérito”; 1977: Pro Arte Budapest; “Premio a la Calidad” del Ministerio
de Cultura por las obras instaladas en 1976; 1979: nombrado “artista excelso”; 1982:
Premio Herder; 1983: Miembro de la Academia Alemana; Orden de Abanderado de la República
Popular Húngara; 1984: Premio SZOT [Consejo Central de los Sindicatos]; 1985: Hijo
predilecto de la ciudad de Siófok; 1989: Medalla de Mando de la Condecoración de
Arte y Literatura, Francia; Cruz de Oficial de la Condecoración de la República
Italiana, caballero; Pro Arte Polaco; Hijo predilecto de la ciudad de Hajdúböszörmény.
Entre 1980 y 1990 fue diputado del parlamento, vicepresidente de la Frente Popular
Patriótica y presidente del Club de Artistas Fészek. Desde 1991 es miembro de la
Academia Europea. En 1983 se inauguró su exposición permanente en la calle Laktanya
de Óbuda. Vive en Budapest. Empezó sus estudios de nivel medio con los cistercienses
de Székesfehérvár y de Buda y los terminó en Szombathely. Siendo estudiante participó
en 1937 con pinturas y dibujos en una exposición colectiva en París. Obtuvo su diploma
de aeronáutica en la academia militar y fue oficial de aviación en la Segunda Guerra
Mundial. Después de estar en cautividad en los Estados Unidos regresó a Hungría
en 1945. En 1949 empezó a trabajar como obrero en una fábrica de Budapest. Fue admitido
en la Escuela Superior Húngara de Bellas Artes tras conocer a Pál Pátzay casualmente.
Siendo aún estudiante participó con su estatua Obrero de hierro en la 1ª
Exposición Húngara de Artes Plásticas. Su primera obra ya reconocida fue la escultura
en acero cromado, titulado Prometeo, presentada en 1965 y que más adelante
se instaló en el Museo Middelheim de Escultura al Aire Libre de Antwerpen. En 1967
participó en la “colonia de escultores” organizada en la Fábrica de Metal Ligero
de Székesfehérvár. Es un creador activo en todas las ramas de la escultura (pequeñas
esculturas y medallas); junto a los trabajos realizados en la escala de las salas
de exposiciones la parte más importante de su obra se constituye por los proyectos
y la realización de composiciones monumentales para espacios públicos (monumentos,
monumentos conmemorativos, retratos y esculturas ornamentales). En algunas etapas
de su carrera realizó además retablos, obra gráfica y gobelinos. Su exposición de
estreno de 1967 ya llamó la atención del círculo profesional y fue con su exposición
de Tihany de 1972 con la que irrumpió de forma definitiva en el arte contemporáneo.
Sus creaciones escultóricas de organización espacial dinámica, ubicadas en espacios
públicos, ambientes naturales y arquitectónicos y en los interiores de edificios
de uso público, se realizan principalmente por modelado y en bronce, aunque la utilización
del acero cromado, material y técnica implantado en los años 60, tiene también un
papel destacado. A menudo emplea diferentes materiales y técnicas en una misma obra
(bronce y acero cromado, acero cromado y basalto, bronce y madera). Sus obras de
elaboración delicada en las que funde de manera ingeniosa su percepción de carácter
clasicista con elementos “pop art” emergentes a menudo, excluyentes del poste tradicional
y ubicadas en su entorno a través de elementos escultóricos variados se impregnan
por un profundo contenido sentimental. El rasgo más importante de su obra, que traspasa
pocas veces los límites de lo figurativo, que cambió la percepción de la escultura
monumental tradicional y que cobra mayor fuerza desde finales de los años 60, es
la “desheroización”: representación de los héroes en situaciones cotidianas y acentuación
de los rasgos humanos y cotidianos. Los personajes centrales de sus esculturas monumentales
son figuras sobresalientes de la historia y de la cultura y arte húngaros (Lenin,
Ferenc Rákóczi II, Mihály Károlyi, Béla Kun, Miklós Radnóti, Attila József, Ferenc
Liszt, Béla Bartók, etc.), pero se atreve también a representar temas y figuras
mitológicos (Zeus, Palas Atenea, Orfeo y Eurídice e Ícaro) y bíblicos. Otro terreno
importante dentro de su obra es la escultura funeraria. Sus pequeñas esculturas
de mayor fuerza expresiva se caracterizan por una visión surrealista (Apocalipsis,
Marcha forzada, La Charogne, Babij Jar).
Exposiciones Individuales • 1967: Galería de la calle Dorottya, Budapest
• 1972: Museo de Tihany, Tihany • 1974: Zacheta, Varsovia • 1975: Győr • Nyíregyháza
• 1976: Műcsarnok, Budapest • Dunaújváros • Pinacoteca del Museo F. Móra, Szeged
• Siófok • Pinacoteca de la Provincia de Somogy, Kaposvár • 1981: Casa del Pueblo,
Tatabánya • Kiskunhalas • Galerie am Weidendamm, Berlín • 1982: Collegium Hungaricum,
Viena • Galería Vigadó, Budapest • 1983: Museo A. József, Makó • Museo Á. Béri-Balogh,
Szekszárd • Budapest, calle Laktanya (exposición permanente) • 1984: Biblioteca,
Siófok • Paks • Basilea • XLI Bienal de Venecia • 1985: Bad Kissingen • Hamburgo
• 1986: Viena • París • 1988: Galería de Veszprém, Veszprém • Galería de Miskolc,
Miskolc • 1993: Galería Koller [junto a Éva Kárpáti], Budapest • 1996: Museo I.
Kálmán, Siófok • 1999: Galería Koller, Budapest.
Exposiciones Colectivas • 1950 y 1954: 1ª y 5ª
Exposición de Artes Plásticas Húngaras, Műcsarnok, Budapest • 1957:
Exposición de Primavera, Műcsarnok • 1967: 1ª Bienal Nacional de Pequeña
Escultura, Pécs • 1970: 4ª Bienal Europea de Escultura, Museo
Rodin, París • Arte actual húngaro, Würzburg • 1971: Arte actual húngaro,
París • Zagreb [junto a Béla Kondor y Lili Ország] • Gráfica y pequeña escultura
húngaros, Nápoles • Nuevas obras, Műcsarnok • 1ª Bienal Internacional
de Pequeña Escultura, Műcsarnok • 1972: Arte actual húngaro, Copenhague
• Escultura actual húngaro, Moscú • 1973: Arte actual húngaro, Belgrado
• 1974: Arte actual húngaro, Viena • 1976: XXXVII Bienal de Venecia
• 1980: XXXIX Bienal de Venecia • Arte y sociedad, Műcsarnok • 1984:
Kunstmesse, Basilea • 2001: Aquí y más allá de la escultura, Műcsarnok.
Obras en colecciones públicas • Antwerpen • Pinacoteca
Metropolitana, Budapest • Museo Middelheim de Escultura al Aire Libre • Galería
Nacional Húngara, Budapest.
Obras en espacios públicos • Osos (piedra,
1958, Gyöngyös) • Palomas (piedra, 1958, Hegyeshalom) • Insignia Fortuna
(bronce, 1958, Budapest, plaza András Hess) • Mujer escuchando música (piedra,
1960, Budapest, Edificio de Descanso del SZOT [Consejo Central de los Sindicatos]
de la Avenida Dániel) • Mujer tomando el sol (bronce, 1961, Hódmezővásárhely,
Centro para Enfermos de TBC) • Mujer nadando (bronce, 1962, Hajdúszoboszló)
• Muchacho tumbado (bronce, 1963, Tihany) • Mujer desnuda tumbada
(bronce, 1964, Debrecen, Universidad L. Kossuth L) • Muchacho meditando (bronce,
1964, Budapest) • Attila József (bronce, 1964, Szeged, JATE [Universidad
A. József]) • Composición con dos figuras (piedra caliza, 1964, Nagybátony)
• Sembrador (aluminio, 1964, Budapest, Exposición Agrícola, trasladado en
1973 a Lajosmizse) • reja de hierro (1965, Auschwitz, Museo Conmemorativo
Húngaro) • Pavo real (acero cromado y cobre soldado, 1965, Rajka) • Rey
serpiente (cobre, 1965, Győr) • Busto de Endre Ady (mármol de Ruskica,
1966, Ráckeve, Instituto E. Ady) • Busto de Ottó Korvin (bronce, 1966, Budapest)
• composición de rejas (hormigón, 1967, Budapest, Escuela KISZ [Federación
Juvenil Comunista] de la Avenida Amerikai) • Tres parcas (mármol, 1967, Tihany)
• Tres parcas (aluminio, 1967, Székesfehérvár) • relieve en metal
(1967, Balatonarács) • Madách (bronce, 1969, Salgótarján) • Táncsics
(bronce, 1969, Budapest, Castillo) • Placa conmemorativa a Veres Pálné (mármol
y bronce, 1969, Budapest) • Radnóti (bronce, 1970, Mohács, Salgótarján) •
Partisano (hormigón y bronce, 1971, Budapest, Újpest) • Ciudad (bronce
y hormigón, 1971, Salgótarján) • Profesor (bronce, 1971, Debrecen) • Relieve
de deshielo (acero cromado, poliéster y vidrio, 1971, Kisköre, Sala de Máquinas
de la Presa) • Busto de Attila József (bronce, 1971, Budapest) • Relieve
a László Rajk (bronce, 1971, Budapest, calle László Rajk) • El fundador
(basalto y acero cromado dorado, 1972, Tihany, Abadía) • Zeus (piedra arenisca,
1972, Budapest, calle Budaörsi) • Sembrador (1973, Lajosmizse) • Retrato
de István Nagy (bronce, 1973, Baja) • Copérnico (bronce, 1973, Varsovia)
• Monumento a Lenin (bronce, 1974, Mohács, derribado después de 1990) •
Madre e hija (bronce, 1974, Vác) • Monumento heróico - 1944 (poliéster,
1974, Oslo) • Busto de Béla (bronce, 1975, Szentendre, Museo Czóbel) •
Tiempo fugaz (bronce, 1975, Siófok) • Monumento a Gyula Kulich (bronce
y chapa de cobre, 1975, Békéscsaba) • Monumento a Mihály Károlyi (bronce,
1975, Budapest, plaza L. Kossuth) • Monumento para la 30 aniversario de nuestra
liberación (hormigón, plomo y cobre, 1975, Kaposvár) • Monumento de la liberación
(bronce y hormigón, 1975, Diósjenő) • Danzantes (bronce y mármol, 1975, Harkány)
• István Vas (bronce, 1975, Budapest) • Obrero (bronce, 1976, Százhalombatta)
• Zoltán Kodály (bronce, 1976, Pécs, Sétatér) • Palas Atenea
(acero cromado soldado y piedra, 1976, Budapest, Imprenta Atheneum) • Monumento
funerario de una azafata (bronce, 1976, Budapest) • Béla Balázs
(bronce, 1976, Szeged) • Derkovits (bronce, 1977, Szombathely) • Los guardianes
de la vida (bronce, 1977, Szombathely) • Béla Czóbel (bronce,
1977, Szentendre) • Relieve de Ady (bronce, 1977, Budapest, Barrio V, calle
Veres Pálné) • Obrero (acero cromado, 1977, Budapest, Kőbánya) • Busto
de István Szőnyi (bronce, 1977, Budapest, Barrio V, calle Markó) • Monumento
de la liberación (bronce, 1977, Aden [Jemen]) • Monumento funerario de József
Darvas (acero cromado y piedra, 1977, Budapest, Cementerio Kerepesi) • A
la delta Ícaro (acero cromado y basalto, 1978, Győr) • Prometeoz (acero
cromado y basalto, 1978, Szekszárd, Centro Histórico) • Radnóti (bronce,
1979, Bor [YU]) • Zsigmond Móricz (bronce, 1979, Tiszacsécse) •
Monumento funerario de Tibor Déry (acero cromado, 1979, Budapest, Cementerio
Farkasréti) • Busto de Ferenc Liszt (bronce, 1980, Mecseknádasd) • Retrato
de Lajos Hatvany (bronce, 1980, Hatvan) • Busto de Péter Veres (bronce,
1980, Debrecen) • Retato de Attila József (bronce, 1980, Makó) • Estatu
a Bartók y Kodály (bronce, 1980, Dunaújváros) • Orfeo y Eurídice (bronce
y acero cromado, 1980, Tatabánya, Casa del Pueblo) • Ciervos maravillosos, María,
Gran señora de los húngaros y San Esteban (relieve en cobre rojo, cobre rojo,
chapa de oropel, bronce y acero cromado, 1980, Roma, Capilla Húngara del Vaticano)
• Monumento funerario de Zoltán Várkonyi (1980, Budapest, Cementerio Farkasréti)
• Monumento funerario de Lajos Básti (acero cromado, 1980, Budapest, Cementerio
Farkasréti) • Escultura ornamental de fachada (madera, 1981, Makó, Museo
A. József) • Bartók (bronce, 1981, Budapest, Jardín de la Casa Bartók, Makó)
• Bartók (bronce, 1982, París) • Lenin (bronce, 1982, Gödöllő, derribado
después de 1990) • Relieve László Orbán (bronce y mármol, 1982, Verőcemaros)
• Monumento funerario de Hanna Honthy (acero cromado, 1982, Budapest, Cementerio
Farkasréti) • Kodály (bronce, 1982, Budapest, Castillo, Parque Europa) •
Pájaros (acero cromado y hierro, 1982, Budapest) • Ferenc Liszt
(acero cromado y cobre soldado, 1983, Pécs, Palacio Episcopal) • Vendedor de
vino (bronce, 1983, Budapest, plaza Boráros) • Paráfrasis de pistero
(cobre soldado, 1983, Budapest, plaza Boráros) • Lajos Nagy (bronce,
1983, Apostag) • Béla Kondor (bronce, 1983, Budapest, Colonia de viviendas
de la Avenida Havanna) • Lenin (bronce, 1983, Vác, derribado después de 1990)
• Busto de Béla Czóbel (bronce, 1983, Budapest, Barrio V, calle Október 6.)
• Retrato de Zoltán Várkonyi (bronce, 1984, Budapest, Teatro Víg) • Profesores
(bronce, 1984, Debrecen, DOTE [Universidad de Medicina de Debrecen]) • Monumento
a los mártires (bronce, 1985, Kaposvár, derribado en 1990, un fragmento fue
levantado en 1996 en Siófok) • György Lukács (bronce, 1985, Budapest,
Parque San Esteban) • Santa Isabel y San Luís a caballo (bronce, 1985, Sárospatak)
• Pájaros (acero cromado, 1986, Budapest, Empresa de Reutilización de Desechos
de Budapest) • Expectantes (bronce, 1986, Budapest, Óbuda) • Águila y
serpiente (acero cromado, 1986, Bad-Neustadt) • Recuerdo de 1919 (Monumento
a Béla Kun) (acero cromado y bronce, 1986, Budapest, Vérmező, derribado después
de 1990, reinstalado en el Parque de Estatuas de Budatétény) • Raul Wallenberg
(bronce y granito, 1987, Budapest, Alameda Erzsébet Szilágyi) • Escultura conmemorativa
de Olof Palme (piedra caliza y granito, 1987, Budapest, Alameda Olof Palme)
• El nacimiento de Venus (bronce y acero cromado, 1988, Siófok, Centro Histórico)
• Lőrinc Szabó (bronce y acero cromado, 1988, Miskolc, Colonia de viviendas
Avas) • Monumento a Radnóti (bronce y madera, 1988, Überlingen) • La Charogne
(hierro forjado y acero cromado, 1989, Mezőberény) • Monumento a los mártires
(acero cromado, 1990, Budapest, Sinagoga de la calle Dohány) • Monumento
de la Segunda Guerra Mundial (1990, Zagyvarékas) • Ferenc Rákóczi
II (bronce y granito, 1991, Bad Kissingen) • Vistiendo a la novia (bronce
y acero cromado, 1991, Bad Neustadt • Kurparklinik) • San Florian (bronce
y acero cromado, 1991, Siófok) • Monumento de la Segunda Guerra Mundial (bronce
y acero cromado, 1991, Hajdúböszörmény) • Monumento funerario de György Kálmán
(1991, Budapest, Cementerio Farkasréti) • Monumento de la Segunda Guerra
Mundial (Lucha de Jacobo y el ángel) (bronce y acero cromado, 1992, Hajdúdorog)
• Retrato de San Ladislao (bronce, 1992, Szabolcs) • Mujeres con paraguas
(bronce, versión de dos figuras, 1992, Los Ángeles) • Virgen María Reina del
Mundo (bronce chapa de cobre, 1993, Zalabaksa, iglesia católica romana) •
Relieve de Ferenc Erkel (bronce, 1993, Budapest, calle Diana) • San Esteban
(bronce, 1993, Aachen, basílica) • Susana y los viejos, Lucha de Jacobo y el
ángel, Génesis, gobelino conmemorativo del obispo Vilmos Apor (bronce
y gobelinos, 1993, Bad Neustadt, Clínica Rhön, Herz und Gefassklinik) • Béla
Bartók (bronce, 1995, Bruselas) • János Arany y sus colegas profesores
(bronce, 1996, Nagykőrös) • Jefe del clan Bor-Kalán (bronce, 1996, Nagykőrös)
• Escultura móvil con agua (acero cromado, 1996, Brückenau) • Busto de
San Ladislao (bronce dorado, 1996, Aachen) • Imre Kálmán (bronce,
acero cromado y mármol, 1997, Siófok) • Elefante (bronce, 1997, Gitzenweiler-Hof
Lindau, Camping) • Fuente conmemorativa a Peter Heil (bronce, 1997, Bad Kissingen)
• Papa Silvestre (bronce, 2001, Budapest, Barrio XI, Iglesia San Gerardo).
Bibliografía • DUTKA, M.: Fiatal művészek az
Ernst Múzeumban, Irodalmi Újság, 18 de junio de 1955 • LÁNCZ, S.: (catálogo,
prólogo, Sala de Exposiciones del Instituto de Relaciones Culturales, Budapest,
1967) • FRANK, J.: Varga Imrénél, Élet és Irodalom, 2 de septiembre de 1967
• RÓZSA, Gy.: (catálogo, prólogo, Museo de Tihany, 1972) • TIMÁR, Á.: Varga Imre
szobrai Tihanyban, Kritika, 1972/10 • SZABÓ, J.: Varga Imre, Budapest,
1973 • VADAS, J.: Mindentudó szobrász, Művészet, 1973/4 • HARANGOZÓ, M.:
Varga Imre, Budapest, 1977 • RÓZSA, Gy.: Négy portré, Budapest, 1977
• Művészet número especial dedicado a Imre Varga, 1979/7 • BERECZKY, L.: (catálogo,
prólogo, Galería Budapest, 1983) • KRATOCHWILL, M.: (catálogo, prólogo, Galería
Budapest, 1985) • Imre Varga (catálogo, Artforum Bad Kissingen, Kunsthalle,
1985) • MENYHÁRT, L.: Szellemidézés. Életmű az állandó nyilvánosságnak, Művészet,
1985/10 • WEHNER, T.: Köztéri szobraink, Budapest, 1986 • HARANGOZÓ, M.:
Varga Imre, Budapest, 1989 • KOVÁCS, P.: A tegnap szobrai. Fejezetek a
magyar szobrászat közelmúltjából, Szombathely, 1992 • NICKEL, Ch.: Beszélgetések
Varga Imrével, Budapest, 1995.
Películas • Műteremlátogatás Varga Imre
szobrászművésznél, Magyar Televízió, 1973 • Házigazda Varga Imre,
Magyar Televízió, 1977 • Műteremben, Magyar Televízió, 19 de agosto de 1984.